Onderzoek naar de aantrekkelijkheid van games ‘In gamen kun je helemaal opgaan’ Kinderen en jongeren komen tegenwoordig allemaal in aanraking met games op mobieltjes, consoles of computer. Ouders die zelf nooit een game spelen, vinden het nogal eens moeilijk voor te stellen dat gamers met veel plezier en soms fanatisme duiken in de wereld van Grand Theft Auto of luid roepend achter een beeldscherm een virtuele race rijden tegen een anonieme tegenstander. ‘Wat is daar nou aan?’ verzuchtten ze. We vroegen ruim driehonderd gamers het ons eens uit te leggen: waarom vind je gamen zo leuk?
Entertainment en ontspanning
Voor de meeste jongeren is het spelen van games voornamelijk een vorm van entertainment, een aangenaam tijdverdrijf, even tijd voor jezelf. Tiffany (19 jaar): ‘Bij World of Warcraft had ik een eigen guild (team). Ik kende iedereen en we praatten tijdens het spelen ook via Skype. Het was heel gezellig.’ En dan wordt er ook gelachen en lol gemaakt. Het spelen van een game zorgt voor een uitlaatklep en is dan letterlijk ontspanning. Sander (17 jaar): ‘Het heeft me een plekje gegeven om mijn agressie en emoties in kwijt te kunnen. Ik kan er helemaal in opgaan.’
Goed zijn, beter worden
Beter willen worden en goed willen zijn belangrijke drijfveren om tijd te steken in het gamen. Het is een subtiel verschil, maar gamers noemen beide aspecten expliciet. Stijn (23 jaar): ‘Ik ben gewoon erg goed in games en het is menselijk om dingen waar je goed in bent leuk te vinden. Toen ik op internationaal topniveau Unreal Tournament speelde, kreeg ik per dag minstens tien e-mails binnen. De mensen vroegen mij om hen te trainen. Op dat niveau wordt het een beetje zoals beroemd zijn: iedereen wil met je gamen.’
Leerzaam
Een klein aantal van de ondervraagden noemt het feit dat ‘beter worden’ ook geldt voor kennis en vaardigheden die je buiten het spel, in de echte wereld kunt gebruiken. Genoemd worden Engels en andere talen, hand-oog-coördinatie, sociale vaardigheden, samenwerken en leiderschap, oplossingsgericht denken en werken, kennis van vakgebieden zoals geschiedenis, doorzettingsvermogen, concentratie, ruimtelijk inzicht, reactiesnelheid, normen en waarden.
Respect!
Waardering, naamsbekend en respect krijgen binnen een game of binnen de game community is voor enkele ondervraagden een aantrekkelijk perspectief. Aan goed kunnen spelen ontleen je autoriteit en gezag. Ook op een wat lager niveau zijn er de nodige gamers die zich willen onderscheiden met hun prestaties. Ze willen dan bijvoorbeeld beter zijn dan hun vrienden of een bijzonder character bouwen.
Zijn wat en waar je wilt
Iets anders dan het controle hebben over andere spelers is het controle hebben over de omgeving en over je eigen hoofdpersoon in de game. Dit wordt door veel gamers genoemd als aantrekkelijk aspect van het gamen. Verhalen op televisie en in films hebben een verhaallijn die zich afspeelt in een omgeving. Beide liggen vast. In een game ben je veel meer zelf regisseur. Je kunt zelf beslissen wat je gaat doen in een zelfgekozen, soms zelf gecreëerde, virtuele wereld.
De kick!
De spanning in het heetst van de strijd van een game kan leiden tot ‘vette’ kicks. Gamers krijgen ‘hartkloppingen’ en ‘adrenaline’, bijvoorbeeld bij achtervolgingen of schietpartijen. Ook winnen geeft een goed gevoel. Voor ‘winnen’ kan ook gelezen worden het volbrengen van een missie of quest.
Vormgeving en storyline
Games worden grafisch gezien steeds mooier én realistischer. De virtuele werelden van games krijgen steeds meer variaties. Net als in het echte leven bepalen ontelbare variabelen het verloop van de dingen. Gamers vinden dat aantrekkelijk.
Gameplay
De verzameling van elementen die de game tot een game maakt wordt gameplay genoemd. Gamers noemen enkele belangrijke kenmerken, zoals het feit dat je opdrachten moet vervullen (quests, missies), punten, objecten of kwaliteiten moet verzamelen en nieuwe levels kunt bereiken. Spellen waarbij strategie en tactiek een belangrijke rol spelen worden erg gewaardeerd. Slim spelen en nadenken, maakt het gamen boeiend. Het leuke van games is dat je een probleem krijgt voorgeschoteld dat je moet oplossen. Dat is de uitdaging.
Sociaal
Het beeld dat vaak in de media wordt neergezet van gamers is dat ze zich als kluizenaar met hun computer afsluiten van de wereld. De gamers in ons onderzoek geven een totaal ander beeld. Zij benadrukken juist dat ze het sociale aspect van games aantrekkelijk vinden. Guus (23 jaar): ‘Waar sommige gasten in het winkelcentrum hangen, hangen wij virtueel op Ventrilo of TeamSpeak met maten.’ Veel gamers hebben gamende vrienden, nieuwe vriendschappen opgedaan via het gamen of onderhouden op het internet plezierige contacten in binnen- en buitenland.
Gamen is lachen!
Bij gamen wordt serieus gespeeld en gechat, maar wordt er ook veel gelachen. We hebben gamers gevraagd wat voor soort grappen er worden gemaakt tijdens en rondom het spelen. Bij multiplayer games worden medespelers op een leuke manier geplaagd en gepest. Fons (28 jaar): ‘Ik gooide wel eens rookgranaten waar vooral mijn eigen teamgenoten last van hadden.’ Jeroen (26 jaar) spreekt over ‘je eigen team stunnen of flashen’.
In alle gesprekken en de enquêtes kunnen gamers heel duidelijk maken waarom ze graag gamen.
De vraag ‘waarom vind je gamen zo leuk?’ is de eerste, belangrijke stap om meer te gaan begrijpen van de belevingswereld van kinderen en jongeren over het gamen en om ze te begeleiden in deze nieuwe wereld.
Over de auteurs
Erno Mijland schrijft en spreekt voor en over het onderwijs/de zorgverlening. Hij is gespecialiseerd in de invloed van nieuwe media en technologie op leven, leren en werken.